Ekki-fréttir og ekki-fundir

09/02/2010

Eftir Valgerði Bjarnadóttur

Í flestum málum er hinn gullni meðalvegur líklegast vísasta leiðin til velgengni. Það má til sanns vegar færa í hjónabandinu. Það er samstarf sem þeir sem leggja út í vilja að endist sem lengst.  Samstarfið endist varla ef fólk er ekki tilbúið í málamiðlanir.

En það er líka sérstök list kannski má kalla það jafnvægislist að rata meðalveginn. Í mínum huga er meðalvegurinn klárlega ekki að taka allar hugmyndir og útvatna þær þannig að aldrei verði neinn reglulega ánægður og enginn alvarlega fúll.

Þetta með jafnvægislistina kemur mér oft í hug þegar fjallað er um opna stjórnsýslu og gagnsæi í stjórnarháttum. Auðvitað eiga stjórnvöld að vinna fyrir opnum tjöldum og gagnsæi að vera í öllum stjórnarathöfnum. Það má þó ekki vera þannig að fólk geti ekki snúið sér við án þess að gefa út um það fréttatilkynningu.

Ekki-fréttir og ekki-fundir

Sannast að segja fannst mér umfjöllunin um fund Jóhönnu forsætisráðherra með Barroso nánast fyndin að þessu leyti. Það getur varla verið athugavert að forsætisráðherra eigi fund með forseta framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins án þess að sérstakur lúðrablástur sé þar um. Eins finnst mér nánast kjánalegt að kalla fund án lúðrablásturs leynifund.

Þegar lúðrablásturinn er enginn þýðir það í mínum huga að ekki er ætlunin að taka neinar ákvarðanir á fundinum. Honum er einungis ætlað að skiptast á skoðunum um þau efni sem þeir sem sitja fundinn telja að komi báðum við, ætlunin er að spjalla. Við kölluðum svona fundi ,,óformlega“ fundi þegar ég var í Brussel í gamla daga. Svoleiðis fundir voru oftar en ekki gagnlegir, þá komu fram hugmyndir sem unnið var nánar úr og leiddu stundum að minnsta kosti til niðurstöðu á ,,formlegum“, opinberum lúðrablásturs fundum síðar.

Ekki veit ég hvað þau Jóhanna og Barrosa töluðu um á fundinum annað en það sem Jóhanna greindi frá eftir fundinn. Öllum má vera ljóst að hitti forsætisráðherra einhvern þann sem kemur að Evrópusambandinu þá ræðir hún um aðildarumsókn Íslands að sambandinu. Hún hlýtur einnig að leggja áherslu á að aðildarviðræður hefjist sem fyrst.

Af hverju skyldi það vera svo augljóst? Jú, einfaldlega vegna þess að í sumar sem leið samþykkti Alþingi að Íslendingar legðu fram umsókn um aðildarviðræður. Forsætisráðherrann situr í umboði Alþingis – það er þingræðið – og þess vegna hlýtur hún að tala máli þess þegar hún hefur tækifæri til.

Í mínum huga var einnig augljóst að Icesave deilan yrði rædd, að forsætisráðherrann lýsti afstöðu okkar í þeim efnum. Af hverju? Jú, vegna þess að við eigum í deilu við tvö aðildarríki Evrópusambandsins og auðvitað hljótum við að vilja að forseti framkvæmdastjórnarinnar þekki okkar málstað í þeim efnum, þó svo að Evrópusambandið tengist deilunni ekki.

Nú eru fréttahaukar landsins búnir að segja frá spjallfundinum. Þeir eru líka búnir að hneykslast á því að forsætisráðherrann brá sér til útlanda. Helst datt konu í hug að búið væri að loka fyrir símasamband við landið svo mjög var sumum niðri fyrir vegna þess ferðalags.

Þegar lífdagar þessara ,,stórfrétta“ eru taldir eru bullaðar upp fréttir um baktjaldamakk Össurar. Það er sannarlega ekki mikið að gerast þegar fréttafólk sem vill láta taka sig alvarlega hefur ekki neitt bitastæðara að fjalla um en raun ber vitni.

Framtíðin eftir Icesave

Mín ósk er sú að við getum sem fyrst snúið okkur að því að hyggja að framtíðinni eftir Icesave. Er hægt að gera eitthvað meira fyrir heimilin í landinu? Hvernig ætlum við að útfæra fyrningarleiðina? Hvernig er hægt að koma í veg fyrir að skúrkarnir fái gömlu fyrirtækin aftur fyrir slikk ? Þetta eru bara þrjár af spurningum sem fólk þarf að fá svör við.  Því miður hefur þróun Icesave málsins orðið til þess að þetta og margt annað hefur fallið í skuggann. – Það er sannarlega ekki gott mál.

Við lausn þeirra mála sem nefnd voru mun reyna á jafnvægislistina. Hagsmunir skuldara og fjármagnseigenda eru ólíkir, er hægt að vega þá einhvern veginn saman? Hagsmunir útgerðarmanna og venjulegs fólks eru ólíkir, hvernig á að leysa þann hnút? Ég met hagsmuni skúrkana einskis; í þeirra málum þarf enga jafnvægislist.

Valgerður Bjarnadóttir