Skuespil

Eftir Karl Th. Birgisson

Að mér læðist sá illi grunur, að rannsóknarnefnd alþingis sé nú að fá í hausinn af fullum þunga hina sérkennilegu „væntingastjórnun“ sem karlmennirnir í nefndinni hafa stundað síðustu mánuði.

Hún hefur falizt í því, eins og við munum, að ýmist hefur skýrslu nefndarinnar verið lýst sem „verstu fréttum“ lýðveldissögunnar eða að nefndarmenn hafi verið „gráti næst“ yfir efni hennar.

Þetta er ekki lítið sagt og vel má vera að satt sé, en á þessum yfirlýsingum er önnur hlið. Með þeim hafa nefndarmenn skapað heimatilbúinn þrýsting á sjálfa sig að standa við stóru orðin, sumsé að framleiða eins svarta skýrslu og nokkur kostur er.

Að öðrum kosti mun reiði almennings ekki beinast gegn meintum „sökudólgum“ heldur nefndarmönnum sjálfum, fyrir að hafa beinlínis skrökvað að þjóðinni og brugðizt hlutverki sínu.

Nefndarmenn eiga þess vegna allnokkuð undir því persónulega og faglega, til dæmis orðstír sinn og trúverðugleika, að þeim takist að hengja út til þerris nokkra tilgreinda einstaklinga sem eiga sök á því að hafa ekki komið í veg fyrir fjármálakreppuna.

Enn vitum við ekki hvað stendur í skýrslunni en það höfum við þó fengið að vita, að tólf manns sæta ávirðingum af hálfu nefndarinnar: Fjórir ráðherrar, fjórir ráðuneytisstjórar, þrír seðlabankastjórar og einn forstjóri FME.

Þannig er listinn yfir „sökudólgana“ að mati nefndarmanna og undrar sá listi eflaust fleiri en mig, ekki sízt vegna þess hverjir eru ekki á honum.

Það er nú svo.

Hitt þykist ég líka vita, að „ávirðingarnar“ skipta tugum í mörgum og ólíkum atriðum. Þeim mun svo hver og einn svara í löngu, ýtarlegu og vel rökstuddu máli enda ekki lítið í húfi fyrir hverja og eina persónu, að vera sökuð um að hafa riðið samfélaginu á slig.

Og hvað skyldi nefndin ætla að gera með svörin?

Jú, hún ætlar að taka sér um það bil eina viku í að fara í gegnum, greina, staðreyna og leggja mat á svör frá tólf einstaklingum um „sakarefni“ sem skipta tugum og verður svarað á hundruðum blaðsíðna, með tilheyrandi fylgiskjölum.

Og trúiði mér, það verður enginn popplagatexti í þeim svörum.

Er að undra þótt að manni læðist sá grunur, að nefndin sé þegar komin að sinni „grátlegu“ niðurstöðu og hyggist lítið eða ekkert mark taka á því sem hinir tólf nafngreindu „sakborningar“ hafa fram að færa? Einmitt af því að hún verður að standa við stóru orðin og framleiða hinar „verstu fréttir“?

Jafnvel þótt hinar verstu fréttir blasi við okkur öllum nú þegar?

Það er þá sorglegt skuespil.